טרויעריק לידל

קינסטלער: ענת אורפז

:דו ברומסט זיך און ברומסט זיך אַ לידל כסדר
"דעם נאָקעטן קעניגס קויטיקע קליידער
וועל איך ניט אָנקוקן און כ'וויל זיי ניט זען
אַלע צו־להכעיסן אף על פּי כן

זאָלן זיי אַנדערע לויבן אין הימל
,די ברודיקע קליידער וואָס פוילן אין שימל
זאָל מען אין טרערן זיי וואַשן און שווענקען
."איך וועל שוין נאָך זיי מער קיינמאָל ניט בענקען

דער קעניג איז נאַקעט. איז טוסט אים פאַרגינען
.זיין הוילקייט, אַנטבלויזקייט, זיין באָרוועסן גאַנג
ער טוט אַל־דאָס זיכער גאַנץ כשר פאַרדינען
.נאָר פאָרט טוט זיין הוילקייט דיר באַנג

דו ברומסט זיך און ברומסט זיך אַ לידל און אַלץ
גייט דיר קאַפּויער כאָטש פאַרקוקסט שוין כסדר
...זיינע צעוואָרפענע, פאַרקויטיקטע קליידער
נאָר ס'וויינט איבער נאַקעטן קעניג דאָס האַרץ

ס'איז היינט אַזאַ מין טאָג, אַ ליכטיקער, אַ גרינגער

• 
  

ס'איז היינט אַזאַ מין טאָג, אַ ליכטיקער, אַ גרינגער

און לופטיק ווערט די וואָג און דו אַליין ווערסט יינגער

און ס'דאַכט אַ נייער טראָט וועט טאָן אויף נייעם שטאַפּל

פון ברייטן וועלט־באַראָט זיין דרייסטן, ערשטן צאַפּל

די יאָרן פול מיט פרייד באַפרייען דיך פון ווייטיק

נאָר אַלץ וואָס טוט דיר וויי איז אויך געדענקען נייטיק

און אַלץ וואָס דיר געשען און אַלץ וואָס דיר געוואָרן

פאַרזיווגט מיט רעפריין פון גיכן גאַנג פון יאָרן

באַפליגלט זאָלסט זיין גרייט צו בענטשן וועלטס געפּילדער

ס'איז היינט אַ טאָג פון פרייד, אַ ליכטיקער, אַ מילדער

7-6 מערץ, 2010

לידער פון אַ גאַנץ יאָר

ווען דו זאָלסט קענען אויף דער וואָר

ניט זינגען לידער אַ גאַנץ יאָר

וואָלט אפשר פיל מער קלערער ווערן

די זויבער ריינע ליכט פון שטערן

וואָלט אפשר אויך דעם וויין געראָטן

מיט זון אויפיוירן טיף אין שאָטן

עס זאָל זיך אָנציען מיט טעמ'ען

קיין מינדסטן זאָל ער ניט פאַרזאַמען

ווען וואָלסט געמורמלט בלויז אין דרימל

אַ יאָר אַ קיילעכדיקס פאַרהימלט

וואָלסט אפשר טיפער דיך געקערט

דאַן צו די סטרונעס פון דער ערד

נאָר ס'איז דיר ניט באַשערט אפּנים

אַ יאָר אַ גאַנץ אָן גראַמען־קלאָנען,

אַ לאַנגער גאַנג אָן ברעקלעך טרעלן

וואָס מאָנען זיך אין ליד צעשטעלן

און פעסט געפאַנגען בלייבסטו גאָר

אין צוואַנג פון בת־קול אויף דער וואָר

טאָ זאָל דיך זינגען האַלב דערבאַקן

ביז דו שטומסט אויס דעם לידס סך־הכל

אַ זון מיט א פראָסט ווי ביי פּושקינען, כ'לעבן 

דו ביסט עס אינמיטן און איך בין דערנעבן

סיי וואַסער, סיי פייער, סיי דויער און אומרו

און ס'הילכט אַלץ דער עכאָ: ושמרו, ויאמרו

אין זויבערן שניי פאַרכאַפּט אין דער זשמעניע

עס זינגט אַלץ דער עגאָ: הינני, הינני

צעבויגסטו די פינגער – די שנייעלעך וויינען

און ווערן מגולגל אין טרערן אין ריינע

וואָס רינען און בענטשן, ווי אָקערשט דו האָסט 

דעם פייער, דאָס וואַסער, די זון און דעם פראָסט

photo: Artur Frątczak, Ukraine, January 2009

וואָס בלייבט

וואָס בלייבט

,ווען סע שטאַרבט דער זכרון

?וואָס בלייבט

,אַ דויער אָן יאָרן

?אָן נשמה דאָס לייב

בעת די זייגערלעך טיקען

,פאַרגייט, ווי געשטאָרבן

די צייט אָן אַ תיקון

...אין קברנישער טאָרבע

וואָס בלייבט ווען די ליבשאַפט

מיט שנאה אינאיינעם

אַנטרינען אין ניוועץ

אויסגעשעפּט

?ביזן דנאָ

און ס'ניטאָ

,ווער ס'זאָל קלאָגן

,ניטאָ ווער ס'זאָל וויינען

,די ציינער פאַרקלעמט

"!ביסט ניטאָ מער, ניטאָ"

וואָס בלייבט ווען סע קראַכט

,די געדענקשאַפט

די בענקשאַפט

און אַלץ וואָס פאַרמאָגסט

?ווערט צעקנוידערט און קרום

און אפילו דער ווייטיק

ווערט שיער אויסגעליידיקט

און דער פיבער

פון עכטיקע לידער

?אַנטשטומט

?וואָס בלייבט

ס'בלייבט אוודאי די אייביקע רגע

,געפּאַקט מיט געדענקשאַפט

מיט קינאות

,און ליבעס

מיט ניסים נפלאים

.און געפערלעכע סיבות

יאָ, ס'בלייבט איבער אַלץ

,סיי שטויביק

סיי גלייביק

,די געטלעכע

,מעכטיקע

מענטשלעכע

.רגע

פאַרשפּאָר זיך אויף ווייטער

...צו חקירהן און פרעגן